WHG Bron Kliniek voor Gezelschapsdieren, Vondelstaete 500, 1814 MH Alkmaar, 072-5112133, www.whgdierenartsen.nl

N.B.
Deze cliënten hand-out is bedoeld als ondersteuning van het consult door de dierenarts. De tekst gaat ervan uit dat uw huisdier al door de dierenarts is gezien. De adviezen in de hand-out gelden alleen voor dieren bij wie de diagnose is gesteld. De informatie dient niet als vervanging van een consult door de dierenarts! Bedenk bij het lezen dat de gezondheidssituatie van uw huisdier anders kan zijn dan in de teksten wordt beschreven. Verder worden al onze hand-outs vervaardigd aan de hand van niet alleen wetenschappelijke literatuur, maar ook van onze eigen inzichten op grond van persoonlijke ervaringen. Daarom kan de informatie voor een deel afwijken van de gangbare literatuur.

Inleiding
Als uw kat steeds diarree heeft, of de diarree lijkt eindelijk gestopt en dan begint het hele liedje weer opnieuw, is dit heel vervelend. Een dergelijke chronische diarree kan verschillende oorzaken hebben: parasieten, voedingsovergevoeligheid of bijvoorbeeld chronische darmontsteking. Een wat minder bekende oorzaak is de parasiet Tritrichomonas foetus. Hoe herkennen en behandelen we deze parasiet?

Wat is Tritrichomonas foetus?
Tritrichomonas is een ééncellige parasiet die in de darm van de kat kan voorkomen. De parasiet leeft vooral in het laatste deel van de dunne darm en in de dikke darm. In de USA zijn veel katten besmet met deze parasiet en deze veroorzaakt daar dan ook zeer regelmatig diarreeproblemen. Hoe vaak dit in Nederland het geval is, is onduidelijk.

Symptomen bij een Tritrichomonas foetus infectie
Tritrichomonas kan op alle leeftijden voorkomen maar het wordt vooral gezien van kittens en bij katten jonger dan 12 maanden. Het wordt zelden gezien bij katten boven de leeftijd van 2 jaar. Het lijkt ook vaker voor te komen bij Bengaalse, Abessijnse katten en bij de Maine Coon.
Tritrichomonas veroorzaakt voornamelijk dikke darm diarree. Kenmerken van dikke darm diarree zijn slijmerige, soms bloederige diarree die ook erg kan stinken. Vaak valt op dat de kat veel kleine beetjes ontlasting produceert en hier ook erg op moet persen. De anus van de kat kan dan ook rood en gezwollen zijn.

Daarnaast zijn de katten vaak in een goede conditie. Een kat met Tritrichomonas-infectie gedraagt zich niet ziek en zal ook weinig gewicht verliezen. De diarree kan soms ook tijdelijk overgaan en weer opnieuw beginnen.

Diagnose van Tritrichomonas foetus
Als een hond of kat diarree heeft wordt de ontlasting vaak routinematig onderzocht. Bij een dergelijk routine ontlastingsonderzoek wordt deze kleine parasiet soms gemist, omdat de parasiet vaak in kleine aantallen in de ontlasting aanwezig is.

Een mogelijkheid om de kans op het aantonen van de parasiet te vergroten is om een kweek te starten met een speciaal medium dat de groei van tritrichomonas bevordert. Als de parasiet dan de mogelijkheid heeft gehad zich in een paar dagen te kunnen vermeerderen, kan de parasiet beter worden aangetoond bij het microscopisch onderzoek. Ook een PCR-test op een ontlastingsmonster kan de diagnose bevestigen. Hiervoor moet ontlasting worden opgestuurd naar en laboratorium.

Behandeling van Tritrichomonas foetus
Het enige middel dat werkzaam lijkt tegen deze parasiet is Ronidazole. Het nadeel van deze medicatie is dat het gebruik ervan vaak vervelende bijwerkingen met zich meebrengt: braken, trillen en soms epilepsie-aanvallen. Als geen behandeling wordt ingesteld zal de kat deze infectie uiteindelijk vaak zelf overwinnen. Dit kan wel tot twee jaar duren!

Tritrichomonas komt soms niet alleen
Bij veel katten komt er naast deze infectie tegelijkertijd een infectie voor met Giardia, een ander eencellige parasiet (zie ook het artikel Giardia). Een kat met een Tritrichomonas foetus infectie zal dan ook altijd op Giardia getest moeten worden.

Tot slot
Chronische diarree kan erg frustrerend en vervelend zijn voor zowel de kat, de eigenaar als de dierenarts. Om de oorzaak te vinden is soms uitgebreid onderzoek nodig. Een test voor tritrichomonas kan zeker in dit onderzoek passen.

Literatuur:

• Prof. Dr. S. Marks: Critical appraisal of infectious diarrhea in cats, Feline Focus 2008
• G. Junius, E. Schrauwen. I. Putcuyps, Diagnostiek en behandeling van diarree bij de kat, Diergeneeskundig Memorandum