Drs. Ignas Hattink, dierenarts, verbonden aan WHG Dierenziekenhuis Alkmaar, Vondelstaete 500, 1814 MH Alkmaar, 072-5112133, www.whgdierenartsen.nl

N.B.
Deze cliënten hand-out is bedoeld als ondersteuning van het consult door de dierenarts. De tekst gaat ervan uit dat uw huisdier al door de dierenarts is gezien. De adviezen in de hand-out gelden alleen voor dieren bij wie de diagnose is gesteld. De informatie dient niet als vervanging van een consult door de dierenarts! Bedenk bij het lezen dat de gezondheidssituatie van uw huisdier anders kan zijn dan in de teksten wordt beschreven. Verder worden al onze hand-outs vervaardigd aan de hand van niet alleen wetenschappelijke literatuur, maar ook van onze eigen inzichten op grond van persoonlijke ervaringen. Daarom kan de informatie voor een deel afwijken van de gangbare literatuur.

Het kliermaagdilatatie syndroom is een aandoening die vrij regelmatig bij papegaaiachtigen wordt waargenomen. Reeds in 1971 werd de aandoening beschreven en heeft sindsdien vele namen gekregen.

De aandoening wordt veroorzaakt door ontstekingen in zenuwen en meestal betreft het de zenuwen die de maag en/of darmen aansturen. Als gevolg hiervan raakt dit gedeelte van de maag en/of darm verlamd en gaat uitzetten. De verschijnselen die hierbij kunnen worden waargenomen zijn:

1. stoppen met eten
2. braken
3. gewichtsverlies
4. onverteerde zaden in de ontlasting
5. zwelling van buik en krop

Ook de hersenen en andere zenuwen kunnen aangetast worden. Waarbij ook hersensymptomen en verlammingsverschijnselen kunnen optreden

Soms kan de aandoening zelfs leiden tot acute sterfte. Aangezien in volières de ziekte zich als een epidemie heeft voor gedaan, ontstond het vermoeden van een infectieuze onderliggende oorzaak voor deze ontstekingen. Algemeen wordt nu aangenomen dat een virus de vermoedelijke veroorzaker is.

Bij de genoemde symptomen kan het vermoeden ontstaan dat een vogel het syndroom heeft. Met behulp van röntgenfoto’s kan worden aangetoond of de maag of darmen uitgezet zijn. Dit kan nog duidelijker worden aangetoond door de vogel vooraf wat contrastmiddel in te geven waardoor het maag-darmkanaal veel duidelijker zichtbaar wordt op de foto. Een definitieve diagnose kan bij een levende vogel echter heel moeilijk gesteld worden. Pas bij sectie op de overleden vogel kan de diagnose bevestigd worden.

Als de vermoedelijke diagnose kliermaagdilatatiesyndroom door een dierenarts wordt gesteld, verloopt de ziekte vrijwel altijd fataal en zal de vogel dus overlijden. Tot op heden zijn er geen medicijnen die het virus kunnen aanpakken en aangerichte schade van de zenuwen ongedaan kunnen maken. Wel kan het leven van de vogel door ondersteunende therapie verlengd worden. In bestanden waar meerdere vogels bij elkaar gehouden worden is het mogelijk dat sommige individuen een weerstand tegen het virus opbouwen. Niet alle vogels in een bestand hoeven dus aan de ziekte te bezwijken. Ook dient men zich ervan bewust te zijn dat een nieuw aangeschafte vogel het virus in een virusvrij bestand kan inbrengen. Het is daarom raadzaam om een nieuwe vogel voor een langere periode nog van de andere vogels gescheiden te houden (in quarantaine) om te kijken of de vogel verschijnselen gaat vertonen die bij de ziekte passen.

Uiteraard dienen de vogels in een optimale omgeving te worden gehouden. Daarnaast is het van groot belang dat licht verteerbaar voedsel wordt gegeven om maag overvulling te voorkomen. Daarnaast moeten er eventueel vitaminen toegediend worden. Over de verschillende soorten licht verteerbare voeding kan een in vogels gespecialiseerde dierenarts u een goed advies geven.