Drs. P. Klaver, dierenarts, zelfstandig dierenarts deskundig op het gebied van Exoten, Dierentuindieren, Wildlife en Hobbyvarkens.  Pannerdenseweg 46, 6686 BG Doornenburg, www.klaver4dieren.nl.

N.B.
Deze cliënten hand-out is bedoeld als ondersteuning van het consult door de dierenarts. De tekst gaat ervan uit dat uw huisdier al door de dierenarts is gezien. De adviezen in de hand-out gelden alleen voor dieren bij wie de diagnose is gesteld. De informatie dient niet als vervanging van een consult door de dierenarts! Bedenk bij het lezen dat de gezondheidssituatie van uw huisdier anders kan zijn dan in de teksten wordt beschreven. Verder worden al onze hand-outs vervaardigd aan de hand van niet alleen wetenschappelijke literatuur, maar ook van onze eigen inzichten op grond van persoonlijke ervaringen. Daarom kan de informatie voor een deel afwijken van de gangbare literatuur.

Papegaaien worden in heel veel gevallen uitsluitend gehouden op zaad of nog erger pinda’s en zonnebloempitten. Dit is eenzijdig voer en geeft veel gezondheidsproblemen. Snelle ademhaling, luchtwegproblemen, verminderde weerstand en  “epilepsieaanvallen” zijn in veel gevallen terug te voeren op verkeerde voeding! Zaad bevat nauwelijks vitamine A en D, geen of nauwelijks kalk en als regel veel te weinig eiwitten.

Papagaai een zaadeter?
In de natuur eten papegaaiachtigen veel meer dan alleen zaden. Ook noten, vruchten, bladeren, knoppen, insecten, (dode) dieren en af en toe wat grond en boomschors behoren tot het dieet van deze vogels. Dierlijke eiwitten zijn van groot belang voor een volledig voer.

Zelf mengen of een totaal voer?
Eivoer mengen met zaad?
Het is noodzakelijk om aan het zaadmengsel (liefst met zo weinig zonnebloempitten en zeer weinig pinda’s) aan te vullen met eivoer, opfokvoer of krachtvoer. Veel vogels zijn moeilijk over te wennen naar nieuw voer. Door een beperkte hoeveelheid zaad met eivoer te mengen, eet een deel van de kromsnavels het eivoer / oppfokvoer wel! De eerste dagen zal dat (verbaal) protest geven, zeker bij vogels die in de huiskamer worden gehouden!

Mengen met Brinta?
Een ander beproeft recept is mengen met Brinta in de verhouding:

• 1/3 zaad
• 1/3 eivoer / opfokvoer
• 1/3 Brinta

Met wat water (bv. Uit de plantenspuit) tot een rulle massa maken en dit twee maal daags in kleine porties geven.
Let op: schimmelt snel bij warm weer! Dus het voerbakje dagelijks goed schoonmaken.

Volledig papegaaienvoer vaak de beste oplossing: BROKKEN
Sinds een aantal jaar zijn er goede commerciële papegaaienvoeders te koop. Het grote voordeel is dat de vogel niet kan selecteren op wat hij lekker vindt. In de WHG -klinieken hebben wij gekozen voor het merk Harrison Bird Foods, dat door veel deskundige dierenartsen op dit gebied wordt aanbevolen. Dit is bedoeld als basisvoer, dat minimaal driekwart van het totale voer moet zijn.

Daarnaast mag  fruit en groente gegeven worden, zoals appel, tomaat, wortel,  en komkommer, af en toe een pinda of zonnepitten als “beloning”. Verse wilgentakken of andere takken van niet giftige planten zijn goed speelvoer!

Voor de rekenaars:

• Papegaaienvoer moet minimaal 24 % eiwit bevatten.
• Papegaaien en parkieten moeten dagelijks ongeveer 10-15 % van hun lichaamsgewicht eten.

Wat verder nog van belang is:

1. Vitamine C maken papagaaien zelf! Fruit is heel goed, maar niet het belangrijkste. Groene groente is van belang voor de vitamine A.
2. Echt daglicht  (buiten) is altijd positief voor vogels, mn. Voor de omzetting van vitaminen.
3. Lysine (bepaald soort aminozuur) uit goede eiwitten zijn van groot belang.
4. Vitamine-druppels door het water zijn zelden effectief, bij goed voer overbodig!
5. Vitamine A-tekort kunnen we zien aan de buitenkant aan
   - de neusdoppen, die dicht gaan zitten
   - neusuitvloeiing vaak gevolgd door
   - snelle ademhaling door longproblemen en luchtzakschimmel
   - gezwollen lymfeklieren
   - slecht verenkleed
   - vermageren – scherpte borstkam

Dwangvoeding vaak nodig bij zieke vogel!
Een verzwakte papegaai of  parkiet heeft intensieve zorg nodig! Warmte is vaak van levensbelang. De lichaamstemperatuur kan worden gecontroleerd met de thermometer in de cloaca. De normaal temperatuur ligt tussen de 38-39.5 bij dieren in rust. Een (bureau)lamp er op van 100 watt (geen spaarlamp) of een infrarood lamp is aan te raden. Ook kan de kooi bij de verwarming worden geplaatst. Maar in de couveuse is nog beter, indien nodig aangevuld met extra zuurstof. Daarnaast is dwangvoeding vaak noodzakelijk. Bijvoorbeeld met Harisson Juvenile, waar een soort papje van gemaakt wordt, dit kan met een lepeltje of spuitje worden gegeven. Ook vogels, die niet willen eten, moeten worden gedwangvoerd.