Drs. Ignas Hattink, dierenarts, verbonden aan WHG Dierenziekenhuis Alkmaar,Vondelstaete 500, 1814 MH Alkmaar, 072-5112133, www.whgdierenartsen.nl
N.B.
Deze cliënten hand-out is bedoeld als ondersteuning van het consult door de dierenarts. De tekst gaat ervan uit dat uw huisdier al door de dierenarts is gezien. De adviezen in de hand-out gelden alleen voor dieren bij wie de diagnose is gesteld. De informatie dient niet als vervanging van een consult door de dierenarts! Bedenk bij het lezen dat de gezondheidssituatie van uw huisdier anders kan zijn dan in de teksten wordt beschreven. Verder worden al onze hand-outs vervaardigd aan de hand van niet alleen wetenschappelijke literatuur, maar ook van onze eigen inzichten op grond van persoonlijke ervaringen. Daarom kan de informatie voor een deel afwijken van de gangbare literatuur.

Luchtweginfecties zien we regelmatig bij schildpadden. Tekens van luchtweginfecties zijn het ademen met open bek, een versnelde en moeilijke ademhaling met duidelijk hoorbare ademgeluiden, neusvloei (belletjes uit de neus), stoppen met eten en afvallen, waterschildpadden die scheefhangen in het water of dieper in het water liggen dan normaal.
Reptielen hebben in tegenstelling tot zoogdieren zakvormige longen waarin ontstekingsvocht zich kan ophopen zonder dat het dier dit kan kwijtraken. Aangezien pus bij reptielen meer kaasachtig van structuur is, hebben reptielen met een longontsteking meteen een heel groot probleem. Het is daarom van het grootste belang om, indien het dier de boven beschreven symptomen vertoont, zo spoedig mogelijk naar een dierenarts te gaan met kennis van reptielen, om uw dier te laten nakijken.
In veel gevallen is het een gevolg van stress doordat de dieren niet in een optimale omgeving worden gehouden. Zo kan een te hoge temperatuur ervoor zorgen dat de slijmvliezen uitdrogen waardoor de weerstand tegen ziektes afneemt. Een hoge luchtvochtigheid bevordert de groei van ziektekiemen, terwijl een te lage ook weer zorgt voor uitdrogen van de slijmvliezen. Ook kan een tekort van vitamine A in de voeding een deel van de oorzaak zijn. Het is van belang dat deze onderliggende oorzaken onderkend worden.

Door stress zal de weerstand afnemen en worden de schildpadden vatbaarder voor infectieziekten zoals schimmels, bacteriën en virussen.
Na een algemeen onderzoek waarbij de mondholte grondig wordt geïnspecteerd zullen er röntgenfoto’s van de longen worden gemaakt om te kijken of er sprake is van een longontsteking. Van de luchtpijp en longen kan er een spoeling gedaan worden waarbij de spoelvloeistof kan worden ingestuurd voor microbiologisch onderzoek. Een bloedonderzoek kan nog aanvullende informatie verschaffen en een ontlastingsonderzoek op darmparasieten mag niet ontbreken (kan ook een onderliggende oorzaak zijn van verminderde afweer).
Afhankelijk van de oorzaak moet er een therapie gestart worden. Vaak moeten de dieren een intensieve ondersteunende therapie krijgen waarbij regelmatig verneveld kan worden om medicatie diep in de longen te krijgen en slijm los te maken. Daarnaast moet ervoor gezorgd worden dat de schilpadden voldoende vocht en voedsel binnen krijgen. De therapie zal over het algemeen het meest succesvol verlopen indien de schilpad voor de duur van een kuur wordt opgenomen in een kliniek. Al brengt dit uiteraard hogere kosten met zich mee.