Drs. Ignas Hattink, dierenarts, verbonden aan WHG Dierenziekenhuis Alkmaar, Vondelstaete 500, 1814 MH Alkmaar, 072-5112133, www.whgdierenartsen.nl

N.B.
Deze cliënten hand-out is bedoeld als ondersteuning van het consult door de dierenarts. De tekst gaat ervan uit dat uw huisdier al door de dierenarts is gezien. De adviezen in de hand-out gelden alleen voor dieren bij wie de diagnose is gesteld. De informatie dient niet als vervanging van een consult door de dierenarts! Bedenk bij het lezen dat de gezondheidssituatie van uw huisdier anders kan zijn dan in de teksten wordt beschreven. Verder worden al onze hand-outs vervaardigd aan de hand van niet alleen wetenschappelijke literatuur, maar ook van onze eigen inzichten op grond van persoonlijke ervaringen. Daarom kan de informatie voor een deel afwijken van de gangbare literatuur.

Reptielenliefhebbers worden er regelmatig mee geconfronteerd, een onderhuids bultje op een plek waar een week geleden toch echt nog geen bultje zat. Heeft de hagedis of slang nu een tumor? Het zou kunnen. Meestal worden onderhuidse bultjes echter veroorzaakt door een bacteriële ontsteking. Een zogenaamd abces.

Als uw reptiel een bultje heeft is het van het grootste belang dat u er direct mee naar een dierenarts gaat die verstand heeft van reptielen. Het is mogelijk dat het abces is ontstaan doordat er een kras of een steekwondje in de huid is ontstaan bijvoorbeeld door vechten met een soortgenoot of door een beet van een prooidier. Het afweersysteem kan de bacterie niet goed opruimen. Er gaat zich pus opstapelen. Pus is bij de meeste zoogdieren vloeibaar, maar bij reptielen is het meer kaasachtig. Soms gaan de schubben door de verdikking meer overeind staan en wordt de huid zichtbaar die roodgekleurd kan zijn. Ook kan er soms wat geel vocht uit de verdikking komen.

Een abces dient door de dierenarts ingesneden te worden en leeggehaald. Daarna wordt de holte gespoeld en gedesinfecteerd. Als nabehandeling is het van belang dat een eigenaar de wond dagelijks blijft spoelen met een desinfecterend middel. Sterilon is hier zeer geschikt voor. Naast deze zogenaamde lokale behandeling moet er ook een behandeling met antibioticum gestart worden. Op deze manier is de kans dat de behandeling succesvol is het grootste. Toch kan het gebeuren dat een abces terugkomt of dat de dierenarts niet in een keer alle pus kan verwijderen. In deze gevallen zal een tweede ingreep nodig zijn. Het is dan sterk te overwegen om meteen een kweek te nemen en deze op te sturen voor bacteriologisch onderzoek. Zo kan bepaald worden om welke bacterie het gaat en hoe die het beste bestreden kan worden.

Het is heel belangrijk om te beseffen dat een abces niet altijd wordt veroorzaakt door een wondje op de plek waar het bultje zit . Het wondje kan ook elders zitten waarna de bacteriën via de bloedstroom op andere plekken zich nestelen en abcessen veroorzaken. Dit kan ook gebeuren nadat het eerste wondje al een tijdje genezen lijkt. Zoals beschreven lukt het bij reptielen met abcessen het afweersysteem niet goed om de bacteriën op te ruimen. Vaak gaat wordt deze verminderde afweer veroorzaakt door een vorm van stress. Voor alle wildvangdieren is gevangenschap al een stressfactor. Daarnaast zijn veranderingen in dagelijkse routine, van de groepssamenstelling in het terrarium, verandering in de huishouding, etc ook mogelijke oorzaken van stress. Het is van het grootste belang dat deze stressfactoren worden opgespoord en voor zover als mogelijk worden weggenomen.