Drs. Geneviève Huizeling, dierenarts, verbonden aan WHG Dierenziekenhuis Rotterdam, Pascalweg 4, 3076 JP Rotterdam; T 010-4925151; www.whgdierenartsen.nl

N.B.
Deze cliënten hand-out is bedoeld als ondersteuning van het consult door de dierenarts. De tekst gaat ervan uit dat uw huisdier al door de dierenarts is gezien. De adviezen in de hand-out gelden alleen voor dieren bij wie de diagnose is gesteld. De informatie dient niet als vervanging van een consult door de dierenarts! Bedenk bij het lezen dat de gezondheidssituatie van uw huisdier anders kan zijn dan in de teksten wordt beschreven. Verder worden al onze hand-outs vervaardigd aan de hand van niet alleen wetenschappelijke literatuur, maar ook van onze eigen inzichten op grond van persoonlijke ervaringen. Daarom kan de informatie voor een deel afwijken van de gangbare literatuur.

Bij onze huidpatiënten komen we zo af en toe een dier tegen, dat binnenkomt met een sterk ruikende huid. Voor zowel u als eigenaar, als voor de hond of kat zelf, kan dat een vervelend probleem zijn. Sterk ruiken kan veroorzaakt worden door diverse dingen. In dit artikel gaan we wat dieper in op gisten van de huid als oorzaak.

Wat zijn huidgisten?
Malassezia pachydermatis is een gist die normaal gesproken in geringe hoeveelheden voorkomt op de huid van elke hond of kat. Ze geven bij een gezond dier geen problemen. Pas als de weerstand van de hond of de kat omlaag gaat, kan deze gist de overhand krijgen en voor een huidontsteking gaan zorgen (dermatitis). We zien dat Malassezia vaker voorkomt bij honden met een slechte vachtconditie of met een allergie. Er wordt zelfs gedacht aan mogelijke erfelijke of hormonale factoren. Zeker is in ieder geval dat weerstand een grote rol speelt.

Wie hebben er last van?
Honden van alle rassen kunnen hier last van hebben, maar we zien het vaker bij honden met veel huidplooien en bij hondenrassen zoals bijvoorbeeld de West Highland White Terriërs, Poedels, Bassets, Cocker Spaniëls, Setters en Teckels. Zowel reuen als teven kunnen ermee te maken krijgen.  

Opvallend is dat we bij katten dit probleem veel minder vaak zien. Bij jonge katten speelt een allergie vaak een grote rol. Bij Rex- katten zien we het vaker, mogelijk door erfelijke factoren die met hun speciale vacht te maken hebben. Oudere katten kunnen soms last hebben van huidgisten door bepaalde vormen van kanker.

Wat zijn de verschijnselen van een huidgisten infectie?
Malassezia pachydermatis zorgt voor jeuk. Daarnaast zien we in meer of mindere mate de volgende veranderingen van de huid: roodheid, kaalheid en schilfers. Ook kan de huid stinken door een vettige afscheiding, de huid wordt 'klef''. In chronische gevallen zien we verkleuring en het dikker worden van de huid . Plekken waar het vaker voorkomt is vooral aan de lippen, de oren, de poten, de oksels, de liezen en de hals.

Hoe stelt de dierenarts de diagnose?
Wij stellen de diagnose binnen het WHG door het aantonen van een groot aantal gisten (veel meer dan normaal) in een speciaal gekleurd plakbandpreparaat. Bij een infectie vinden wij het belangrijk om de achterliggende oorzaak te achterhalen. Bestrijding van de gist alleen heeft namelijk weinig zin, als de oorzaak gewoon aanwezig blijft. Een gedegen lichamelijk onderzoek, met indien nodig aanvullend onderzoek, is dan ook zeer op zijn plaats.

Fig 1. Microscopisch beeld van Malassezia pachydermatis (de ronde bolletjes) in een plakbandpreparaat van de huid, gekleurd met een speciale kleuring.

Medicijnen
Indien er een achterliggende oorzaak gevonden wordt, dient deze zo mogelijk behandeld te worden. Heel vaak is het dan zo dat de Malassezia-overgroei dan door het lichaam zelf bestreden wordt en we helemaal niet aan de gang hoeven met allerlei heftigere middelen.

Als er geen onderliggende oorzaak gevonden wordt, kan de overgroei met Malassezia bestreden worden met anti- schimmelmiddelen. Door tabletten in te geven wordt het middel via de darmen in het bloed opgenomen en zo door het hele lichaam verspreid zodat het ook in de huid komt. Op deze manier wordt de gist grondig bestreden. Het is wel een zwaar middel en daarom geven we het bij voorkeur niet aan hele jonge dieren, oudere dieren of dieren waarvan bekend is dat ze aan een leverkwaal leiden. Soms doen we voor de zekerheid bloedonderzoek om de leverfunctie te controleren. Indien de lever niet goed functioneert, kunnen we overwegen om locaal te behandelen met bijv. speciale huidgels  of met speciale shampoos.