Endoscopie deel 2  - Laparoscopische sterilisatie

Drs Aldo Gouwerok, dierenarts, verbonden aan WHG Dierenziekenhuis Rotterdam Pascalweg 4, 3076 JP, Rotterdam; T 010-4925151; www.whgdierenartsen.nl

 N.B.
Onze hand-outs worden vervaardigd aan de hand van niet alleen wetenschappelijke literatuur, maar ook van onze eigen inzichten op grond van persoonlijke ervaringen. Daarom kan de informatie voor een deel afwijken van de gangbare literatuur.

In deel 1 las u over de endoscopie in het algemeen, het basis instrumentarium en een aantal voorbeelden waarbij de technieken worden ingezet. In dit deel zal ik nader ingaan op de laparoscopische sterilisatie van de teef.

INLEIDING
Bij de laparoscopische sterilisatie is het doel het verwijderen van de eierstokken (ovaria) in de buik.
Wanneer u of uw dierenarts ervoor kiest om uw hond te laten steriliseren (eigenlijk is de juiste term castreren, omdat de eierstokken volledig worden verwijderd) is er naast de gebruikelijke operatie de mogelijkheid om dit laparoscopisch te laten doen. In de meeste gevallen zal uw dierenarts niet direct de laparoscopische mogelijkheid vermelden. Echter, u hebt daarin een eigen keuze. In het komende artikel wil ik u informatie verschaffen zodat u zelf die keuze kunt maken.

Bij deze keuze is er een tweede overweging te maken. Zoals u in deel 3 zult lezen bestaat er de mogelijkheid de maag vast te zetten aan de buikwand om zo een maagkanteling te voorkomen. Wanneer de hond die u wilt laten steriliseren behoort tot de grote hondenrassen (zie deel 3) is het zeer de moeite waard om, tegelijkertijd met de sterilisatie, de maag vast te laten zetten. De combinatie van beide ingrepen inéén kan een zeer goede overweging zijn om voor laparoscopie te kiezen.

PROCEDURE
Laparoscopie betekent het kijken in de buikholte. Bij de laparoscopische sterilisatie verwijderen we de eierstokken in de buik zelf zonder daarvoor de baarmoeder naar buiten te trekken. Eerst wordt de hond op gebruikelijke manier onder narcose gebracht en aangesloten op de bewakingsapparatuur. De hond wordt geschoren en de huid wordt gedesinfecteerd. Vanaf dat moment gebeurt alles steriel.

Om goed te kunnen kijken hebben we ruimte nodig in de buikholte. Deze ruimte maken we door de buikholte te vullen met CO2 gas. Via een kleine naald laten we het gas naar binnen lopen. De buik wordt gevuld en niet opgeblazen.

Fig 1. Inbrengen van de naald, vullen van de buik met CO2, inbrengen van de scoop

Hierna wordt, zoals in bovenstaand figuur zichtbaar, de scoop in de ontstane ruimte gebracht. Vanaf dat moment kunnen we in de buik kijken en dus zien wat we doen. Vervolgens worden er onder zicht 2 andere werkkanalen gecreëerd. Er worden 2 kokertjes (trocars) ingebracht. Via deze kokertjes kunnen er verschillende instrumenten in de buik worden gebracht. De trocars en de instrumenten die gebruikt worden zijn 5 tot 10 mm in doorsnede, er worden dus slechts kleine gaatjes in de buik gemaakt.

Fig 2. Veilig inbrengen van een trocar door de buikwand.

Fig 3. Instrument dat via de trocar naar binnen gaat

Nu kunnen we de eierstokken opzoeken via het vervolgen van de baarmoeder. De baarmoeder is in tegenstelling tot die van de mens gespitst in 2 hoornen.

Fig 4. Splitsing van de baarmoeder in 2 hoornen.

De ovaria worden met een tang omhooggehouden en de bloedvaten worden met een met een speciale bipolaire tang gecoaguleerd (dichtgeschroeid) en tegelijkertijd doorgesneden.

Fig 5. Hier wordt de eierstok opgehouden en losgemaakt

De eierstokken kunnen nu los uit de buik gehaald worden. De instrumenten worden uit de buikwand gehaald en het CO2 gas verdwijnt uit de buikholte. De gaatjes worden met enkele hechtingen gesloten en de hond kan weer wakker worden.

VOORDELEN
In het algemeen kan gesteld worden dat de operatie wat subtieler verloopt dan bij de gebruikelijke methode. Er is zicht in de buik en er hoeft dus niet ‘blind’ gezocht te worden naar de baarmoeder. De baarmoeder hoeft ook niet onder spanning uit de buik gehaald te worden.
Er worden slechts 3 kleine gaatjes gemaakt in de buik tegenover 1 langere snede. Logischerwijs kan men aannemen dat er daardoor ook minder pijn is na de operatie. Omdat er geen grote buikwond bestaat kan de buik ook niet openspringen na de ingreep. We hoeven de hond dus niet rustig te houden na de operatie en ook een kap is overbodig. Je zou kunnen concluderen dat de laparoscopische manier wat chiquer is. Het behoeft geen uitleg dat wanneer het om mensen ging deze keuze overbodig was.

Een groter voordeel komt om de hoek kijken wanneer de ingreep gecombineerd wordt met het vastzetten van de maag. Bij het vastzetten van de maag op de ouderwetse methode moet er een zeer grote buikwond gemaakt worden om de maag te manipuleren en aan de buikwand te bevestigen. Wanneer dit via laparoscopie gebeurt is hiervoor slechts 5 cm nodig.

Uiteraard is er zoals bij elke operatie een klein risico. Het risico bij de laparoscopische techniek is niet groter dan bij de gangbare techniek. Ook voor het vullen van de buik met CO2 hoeft u niet bang te zijn.

Waarom je moet overwegen om de maag preventief vast te zetten leest u in deel 3 van de serie endoscopie.